De examenperiode komt eraan en misschien merk je het al: je slaapt wat onrustiger, je hoofd zit vol en elke keer dat je aan je rooster denkt, krijg je buikpijn. Dat is heel normaal. Een beetje spanning helpt je zelfs om scherp te blijven en je goed voor te bereiden. Pas als die spanning de overhand krijgt, wordt het lastig om te leren en te presteren.
Gelukkig kun je zelf veel doen om stress in de hand te houden. In dit artikel vind je zes praktische tips die je meteen kunt toepassen, van een slimme planning tot het omgaan met zenuwen op de dag zelf.
1. Maak een realistische planning
Veel stress ontstaat doordat je het overzicht kwijt bent. Je weet niet waar je moet beginnen en alles lijkt even dringend. Een goede planning geeft rust, omdat je precies weet wat je vandaag moet doen en wat pas later aan de beurt is.
Begin met je examenrooster en werk terug naar vandaag. Verdeel de stof per vak in kleine stukken en zet die in je agenda. Wees daarbij eerlijk tegen jezelf: plan geen acht uur leren op een dag als je weet dat je na drie uur niets meer opneemt.
- Plan de moeilijkste vakken op momenten dat je het meest fit bent
- Houd elke dag een uur vrij als buffer voor onverwachte dingen
- Werk in blokken van 25 tot 45 minuten met korte pauzes
- Streep af wat je hebt gedaan, dat geeft een goed gevoel
2. Slaap is geen tijdverspilling
Het is verleidelijk om ‘s avonds laat nog even door te leren, maar daar schiet je weinig mee op. Tijdens je slaap verwerken je hersenen wat je overdag hebt geleerd. Wie te weinig slaapt, onthoudt minder en kan zich slechter concentreren.
Probeer op vaste tijden naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Leg je telefoon een half uur voor het slapengaan weg en vermijd energiedrankjes of koffie in de avond. Lig je toch te piekeren? Schrijf je gedachten op een briefje, zodat je hoofd ze los kan laten.
3. Plan ontspanning net zo bewust als leren
Ontspanning voelt in de examenperiode misschien als iets wat je je niet kunt veroorloven, maar het is juist onmisbaar. Je hoofd heeft rust nodig om nieuwe informatie op te slaan. Zet daarom ook leuke dingen in je planning: sporten, een rondje fietsen, muziek maken of afspreken met vrienden.
Vooral bewegen werkt goed tegen stress. Een wandeling van twintig minuten kan al helpen om je hoofd leeg te maken. Let daarnaast op wat je eet en drink voldoende water. Een gezond ontbijt geeft je meer energie dan een zak chips achter je bureau.
4. Praat erover en vraag hulp
Je hoeft niet alles alleen op te lossen. Vertel je ouders, vrienden of mentor hoe je je voelt. Vaak lucht het al op om je zorgen hardop uit te spreken, en de kans is groot dat klasgenoten precies hetzelfde ervaren.
Loop je vast met de stof of heb je vragen over de gang van zaken rond examens, dan kun je ook online verder zoeken. Op Schoolvragen vind je antwoorden op allerlei vragen over school en kun je zelf een vraag stellen als je ergens mee zit. Blijf je vastlopen, vraag dan je docent om extra uitleg; daar zijn ze voor.
5. Ga slim om met zenuwen vooraf
De avond en ochtend voor een examen zijn vaak het spannendst. Probeer die avond niet nog alle stof opnieuw door te nemen. Herhaal hooguit je samenvatting en leg daarna alles klaar wat je nodig hebt: pennen, rekenmachine, legitimatie en een flesje water. Zo hoef je ‘s ochtends nergens meer aan te denken.
Merk je dat je hart sneller gaat kloppen? Een eenvoudige ademhalingsoefening helpt: adem vier tellen in, houd vier tellen vast en adem zes tellen uit. Herhaal dat een paar keer. Vermijd ook klasgenoten die vlak voor het examen elkaar gek maken met vragen over wat er misschien gevraagd wordt.
6. Houd het hoofd koel tijdens het examen
Lees eerst rustig alle vragen door voordat je begint. Begin met de opgaven die je goed kunt; dat geeft vertrouwen. Kom je een vraag tegen waar je geen antwoord op weet, sla die dan over en kom er later op terug. Vaak schiet het antwoord je dan alsnog te binnen.
Houd de klok in de gaten, maar laat je er niet door opjagen. Een korte pauze om even diep adem te halen kost maar een paar seconden en kan je helpen om weer helder te denken.
Examens zijn spannend, en dat mag ook. Met een duidelijke planning, genoeg slaap, tijd voor ontspanning en een paar trucjes tegen zenuwen sta je een stuk steviger in je schoenen. Onthoud dat één examen niet bepaalt wie je bent. Doe je best, wees mild voor jezelf en beloon jezelf na afloop met iets leuks.
